Zadbajmy wspólnie o odpady – efekty kontroli i kolejne działania w gminie Warka

Szanowni Mieszkańcy,

W lipcowym artykule „Zadbajmy o odpady – to nasz wspólna odpowiedzialność” informowaliśmy, że Urząd Miejski wraz z Zakładem Usług Komunalnych w Warce Sp. z o.o. planuje zwiększyć ilość kontroli w zakresie prawidłowej segregacji odpadów oraz odbioru śmieci.

Dziś możemy podsumować efekty tych działań – kontrole zostały przeprowadzone zarówno w zabudowie jednorodzinnej, jak i wielorodzinnej, a ich celem było nie tylko sprawdzenie, jak funkcjonuje system gospodarowania odpadami, ale przede wszystkim zidentyfikowanie błędów, które wpływają na wzrost kosztów i niższy poziom recyklingu.

Dlaczego segregacja odpadów jest tak ważna?

Segregacja odpadów to nie tylko obowiązek wynikający z przepisów, ale przede wszystkim możliwość realnego wpływu na środowisko i koszty funkcjonowania całego systemu. Prawidłowe sortowanie śmieci pozwala odzyskać surowce, zmniejszyć ilość odpadów trafiających na składowiska oraz ograniczyć wydatki ponoszone przez mieszkańców.

Różnica w kosztach jest znacząca – zagospodarowanie jednej tony odpadów zmieszanych kosztuje od 700 zł do 860 zł, podczas gdy segregowanych jedynie ok. 250 zł. To niemal trzykrotna różnica, która bezpośrednio przekłada się na wysokość opłat.

Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej oraz ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w 2025 roku każda gmina w Polsce musi osiągnąć co najmniej 55% poziomu recyklingu odpadów komunalnych, co oznacza, że ponad połowa wszystkich wytworzonych śmieci musi zostać selektywnie zebrana i przekazana do ponownego przetworzenia.

W kolejnych latach wymagania będą jeszcze wyższe – 56% w 2026 r., 60% w 2030 r. i 65% do 2035 r.
Niespełnienie tego obowiązku wiąże się z poważnymi konsekwencjami finansowymi dla gmin, które mogą zostać obciążone karami administracyjnymi.

Najczęstsze wnioski i błędy zaobserwowane podczas kontroli

Kontrole wykazały, że w wielu miejscach wciąż występują poważne błędy w zakresie segregacji odpadów. Najczęściej spotykane nieprawidłowości to:

1. Odpady nadające się do recyklingu (plastik, papier, szkło) trafiają do pojemników na odpady zmieszane.

To jeden z najczęściej popełnianych błędów, który znacząco zwiększa koszty funkcjonowania całego systemu gospodarki odpadami. Dla porównania – koszt zagospodarowania 1 tony odpadów zmieszanych wynosi od 700 zł do 860 zł, podczas gdy 1 tona odpadów segregowanych kosztuje około 250 zł. Oznacza to niemal trzykrotną różnicę w cenie. Każdy przypadek nieprawidłowej segregacji powoduje więc niepotrzebne obciążenie finansowe dla wszystkich mieszkańców gminy.

2. Śmieci zmieszane wrzucane są do pojemniki na odpady segregowane.
To drugi z najczęściej stwierdzonych problemów podczas prowadzonych kontroli. W pojemnikach przeznaczonych na tworzywa sztuczne, papier czy szkło często znajdują się odpady zmieszane, które nie powinny się tam znaleźć. W takiej sytuacji – zgodnie z art. 6ka ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – cała zawartość pojemnika jest zakwalifikowana jako odpady niesegregowane, czyli żółty pojemnik jest odbierany razem z czarnym pojemnikiem.

Art.  6ka. Konsekwencje niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych

W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości.

Powyższa sytuacja często budzi u mieszkańców przekonanie, że „mimo segregacji wszystko i tak trafia do jednej śmieciarki”. W rzeczywistości jest to efekt nieprawidłowej segregacji, a nie braku rozdzielania frakcji odpadów przez Zakład Usług Komunalnych w Warce sp. z o.o.

Co istotne – w momencie, gdy żółty/niebieski/zielony pojemnik zostaje potraktowany jak czarny, koszt zagospodarowania tych odpadów automatycznie wzrasta, ponieważ – tak jak wskazano w punkcie pierwszym – tonę odpadów zmieszanych rozlicza się trzykrotnie drożej niż tonę odpadów segregowanych.

To pokazuje, że każdy przypadek błędnej segregacji ma realne konsekwencje finansowe dla całej gminy i całego systemu gospodarowania odpadami.

3. Niezgniecione butelki/puszki i niezłożone kartony.

To kolejny problem, który często pojawia się podczas kontroli. W pojemnikach na odpady segregowane znajdują się duże, niezgniecione butelki PET, puszki czy kartony. Tego rodzaju odpady zajmują znacznie więcej miejsca, przez co pojemniki szybciej się zapełniają, mimo że faktyczna ilość odpadów (masa) jest niewielka.

W efekcie konieczne są częstsze odbiory, które powodują wzrost kosztów funkcjonowania całego systemu gospodarki odpadami. Można więc powiedzieć wprost – często płacimy za powietrze. Niezgniecione butelki i nieposkładane kartony sprawiają, że do śmieciarki trafia mniejsza ilość rzeczywistych odpadów, a więcej „pustej przestrzeni”.

Dlatego tak ważne jest, aby przed wyrzuceniem każdą butelkę, puszkę czy karton zgnieść lub złożyć – to prosta czynność, która realnie ogranicza koszty i pozwala na efektywniejsze wykorzystanie pojemników.

4. Podrzucanie odpadów spoza wspólnot i osiedli.

W trakcie wizytacji wielokrotnie stwierdzono przypadki, gdy do altan śmietnikowych trafiają odpady, które nie pochodzą z gospodarstw domowych mieszkańców danego osiedla.
Zamiast typowych odpadów komunalnych pojawiają się tam m.in. gruz, papa, dachówki – czyli odpady, które nie są odpadami z zabudowy wielorodzinnej.

Takie praktyki prowadzą do szybkiego przepełniania pojemników, utrudniają codzienne korzystanie z altan, a przede wszystkim zwiększają koszty odbioru i zagospodarowania odpadów, które ostatecznie ponoszą wszyscy mieszkańcy wspólnoty.

Apelujemy o zamykanie altan śmietnikowych, nieudostępnianie kluczy do altan osobom nieupoważnionym oraz o reagowanie na przypadki nieuprawnionego podrzucania odpadów. Tylko wtedy system gospodarki odpadami może działać sprawnie, a wspólna przestrzeń pozostanie czysta i uporządkowana.

5. Brak zgłaszania wszystkich osób do systemu.

Wciąż zdarzają się sytuacje, w których Urząd Miejski nie otrzymuje informacji o faktycznej liczbie osób zamieszkujących daną nieruchomość – dotyczy to zarówno najemców, jak i pracowników sezonowych przebywających na terenie gminy. Często też liczba osób ujętych w deklaracjach jest zaniżona w stosunku do stanu faktycznego.

Choć nie jest to bezpośredni wniosek z kontroli, to w praktyce ma ogromny wpływ na funkcjonowanie całego systemu gospodarki odpadami.

W efekcie system gospodarki odpadami nie bilansuje się finansowo – czyli koszty odbioru i zagospodarowania odpadów nie są w pełni pokrywane z opłat wniesionych przez mieszkańców.
Brak tych środków wymaga dodatkowych dopłat z budżetu gminy, co oznacza, że pieniądze, które mogłyby zostać przeznaczone na inwestycje – np. remonty dróg, rozwój infrastruktury czy nowe przedsięwzięcia dla mieszkańców – trafiają na pokrycie kosztów odbioru odpadów.

Warto więc pamiętać, że rzetelne zgłaszanie wszystkich osób zamieszkujących nieruchomość to nie tylko obowiązek, ale i przejaw odpowiedzialności wobec całej społeczności lokalnej.

Jakie działania zostały podjęte?

Wnioski z przeprowadzonych kontroli stały się podstawą do wprowadzenia szeregu działań naprawczych i edukacyjnych, które mają na celu poprawę jakości segregacji oraz usprawnienie funkcjonowania całego systemu gospodarki odpadami. Urząd Miejski wraz z Zakładem Usług Komunalnych w Warce sp. z o.o. podjął m.in. następujące kroki:

1. Kampanie edukacyjne – przede wszystkim uruchomiono kampanie edukacyjne, które w przystępny i obrazowy sposób pokazują, jak duże znaczenie ma codzienna dbałość o prawidłową segregację. W ramach tych działań powstały plakaty informacyjne, m.in.:

• „Czarny worek/kosz kosztuje 300% więcej” – obrazowo przedstawiający, jak duża różnica jest w kosztach pomiędzy odpadami zmieszanymi a segregowanymi.
• „Co wrzucać do pojemnika” – przypominający zasady segregacji.
• „Zgnieć mnie” – zachęcający do zgniatania butelek i składania kartonów, aby ograniczyć objętość odpadów i unikać „płacenia za powietrze”.

2. Zajęcia edukacyjne – zostaną przeprowadzone warsztaty i zajęcia edukacyjne w placówkach oświatowych, które mają kształtować proekologiczne postawy już od najmłodszych lat. Dzięki temu dzieci i młodzież uczą się, że segregacja to nie tylko obowiązek, ale też troska o środowisko i wspólne dobro.
3. Wymiana pojemników – w ramach poprawy organizacji odbioru odpadów Zakład Usług Komunalnych w Warce Sp. z o.o. jest w trakcie dokonywania wymiany pojemników czarnych na pojemniki do segregacji tam, gdzie jest to konieczne. Dzięki temu mieszkańcy będą mieli lepszy dostęp do odpowiednich pojemników.
4. Punkt Ponownego Użycia Przedmiotów (PPUP) – Kolejnym krokiem było otwarcie PPUP, w którym mieszkańcy mogą zostawiać rzeczy w dobrym stanie, aby ktoś inny mógł z nich jeszcze skorzystać. To rozwiązanie nie tylko ogranicza ilość odpadów trafiających do systemu, ale też promuje ideę ponownego wykorzystania rzeczy, które jeszcze są „sprawne”.
5. Zmiana godzin PSZOK – W trosce o wygodę mieszkańców wprowadzono także możliwość korzystania z Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych (PSZOK) w każdą pierwszą sobotę miesiąca, co ułatwia oddawanie posegregowanych odpadów osobom, które nie mogą tego zrobić w dni robocze. Najbliższe soboty to 8 listopad oraz 6 grudzień przy ul. Grójeckiej 24.

To możemy zrobić wspólnie

Drodzy Mieszkańcy,

każda kontrola pokazuje, że na gospodarkę odpadami wpływają pozornie drobne decyzje, podejmowane każdego dnia w naszych domach.

Wyrzucenie odpadu do właściwego pojemnika, zgniecenie butelki, złożenie kartonu czy niedopuszczenie do wrzucania śmieci zmieszanych do frakcji segregowanych – to proste czynności, które mają realne znaczenie dla całego systemu.

Takie codzienne nawyki sprawiają, że mniej odpadów trafia do pojemników czarnych, a więcej zostaje wykorzystanych ponownie jako surowce. Dzięki temu poprawiamy jakość segregacji, zwiększamy poziom recyklingu i wspólnie tworzymy czystsze, bardziej uporządkowane otoczenie.

Niech odpowiedzialne gospodarowanie odpadami stanie się naszym wspólnym zwyczajem – bo czysta gmina Warka zaczyna się od małych, codziennych działań każdego z nas.