We wtorek 16 grudnia w Muzeum im. K. Pułaskiego w Warce została otwarta nowa ekspozycja – „Władysław Matlakowski. Potęga umysłu” poświęcona wybitnemu chirurgowi, tłumaczowi, etnografowi pochodzącemu z Warki, jednej z najwybitniejszych postaci polskiego życia naukowego i kulturalnego XIX wieku.
W wydarzeniu wzięło udział wielu znamienitych gości. Wśród zgromadzonych byli: Członek Zarządu Powiatu – Andrzej Zaręba, Radni Powiatowi – Cezary Kołodziejski i Szymon Rogoziński, Burmistrz Warki – dr Tomasz Rawski, Przewodniczący Rady Miejskiej w Warce – Daniel Bugała, Radni Rady Miejskiej w Warce – Katarzyna Kulik, przedstawiciel Centrum Rozpoznania i Wsparcia Walki Radioelektronicznej z Grójca – por. Robert Szydłowski, Potomkowie Władysława Matlakowskiego – Ewa Piasecka i Andrzej Weber (prawnuki), Adam Maciej Matlakowski wraz Rodziną, Dyrektor Zespołu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego z Zakopanego – Małgorzata Mierczak, dr Jan Skłodowski – historyk sztuki, od lat współpracujący z Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem, Agnieszka Dunst – Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej nr 2 im. K. Pułaskiego w Warce, Anna Górnicka – Dyrektor Zespołu Szkół im. 1 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa” w Warce, delegacja Towarzystwa Miłośników Miasta Warki im. K. Pułaskiego na czele z Prezesem Andrzejem Niemirskim, Prezes PTTK Oddział w Warce – Marzena Jankowska, przedstawiciele KS Start Pułaski Warka – Anna Ewa Regulska i Krzysztof Lech, przedstawiciele środowiska lekarskiego na czele z seniorem wareckich lekarzy – doktorem Stefanem Posochem.
Specjalne listy do zebranych wystosowali Starosta Powiatu Tatrzańskiego Andrzej Skupień oraz Burmistrz Miasta Zakopane – Łukasz Filipowicz.
Głos zabrał Burmistrz Miasta Warki – dr Tomasz Rawski, który podkreślił, że wystawa promuje kolejną znamienitą postać związaną z miastem i dziękował wszystkim zaangażowanym w realizację ekspozycji. Przedstawiciele rodziny Matlakowskich z Warki podziękowali dyrekcji i pracownikom Muzeum za realizację wystawy. Dyrektor Zespołu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem odczytała specjalny adres od Starosty Tatrzańskiego i opowiedziała o pamięci Władysława Matlakowskiego w Zakopanem.
Dyrektor Muzeum Iwona Stefaniak na wstępie powitała zebranych i przypomniała postać wybitnego Warczanina, opowiedziała o koncepcji wystawy, osobach zaangażowanych w jej powstanie oraz partnerach. Podkreśliła, że impulsem do upamiętnienia tej nietuzinkowej postaci były przypadające w tym roku: 175-rocznica urodzin i 130-rocznica śmierci. Dopełnieniem wernisażu był koncert w wykonaniu Zespołu Muzyka Pawła Majerczyka z Zakopanego, którego muzycy są absolwentami szkoły im. Władysława Matlakowskiego i współpracują z Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem. Uroczystego przecięcia wstęgi na wystawie dokonali: Burmistrz Warki Tomasz Rawski, Członek Zarządu Powiatu Grójeckiego Andrzej Zaręba, Adam Maciej Matlakowski (dla którego Władysław był przyrodnim dziadkiem), Andrzej Weber i Ewa Piasecka (prawnuki Władysława Matlakowskiego) oraz kuratorzy wystawy: Iwona Stefaniak i Karol Kucharski.
Ekspozycja prezentuje drogę życiową Władysława Matlakowskiego w układzie chronologicznym, w czterech odsłonach: Warka – Warszawa – Podróże i Podhale. Całość uzupełniają przykłady współczesnych form upamiętnienia tej postaci. Zwiedzający zobaczą świat dzieciństwa Matlakowskiego, jego dom rodzinny oraz wpływ wydarzeń powstania styczniowego; środowisko naukowe i medyczne Warszawy II poł. XIX w.; ślady jego europejskich podróży, które rozwinęły jego horyzonty naukowe i artystyczne; unikatowe eksponaty podhalańskiej sztuki ludowej. To właśnie tam – na Podhalu – ten warszawski chirurg stworzył swoje najważniejsze dzieła etnograficzne, dokumentując formy zdobnictwa i budownictwa ludowego. Tutaj również napisał fenomenalne „Wspomnienia z Zakopanego” i ukończył tłumaczenie „Hamleta” W. Szekspira.
Wystawa porusza również wątki osobiste – chorobę, która wykryta w 28. roku życia, znacznie zdeterminowała jego losy. Pomimo tych trudnych doświadczeń, Matlakowski nie poddawał się. Prezentowane eksponaty ukazują nam człowieka niezwykle pracowitego, konsekwentnego w działaniu, obdarzonego niebywałą wrażliwością i talentem. Zwiedzający będą mogli zobaczyć na wystawie rękopisy uczonego, oryginał testamentu spisanego w obliczu nawrotu choroby w 1893 r. oraz egzemplarz „Hamleta” z piękną dedykacją dla ukochanej żony Julii.
Dziękujemy Gościom za obecność i ciepłe słowa na temat ekspozycji. Wystawa „Władysław Matlakowski. Potęga umysłu” będzie eksponowana do 5 kwietnia 2026 r.
Muzeum będzie czynne dla zwiedzających m.in. w drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia oraz w weekend 27–28 grudnia. Zapraszamy!
Organizator:
Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce
Kuratorzy wystawy:
Iwona Stefaniak, Karol Kucharski
Współpraca: Łukasz Gajda
Scenariusz, koncepcja i teksty: Iwona Stefaniak
Korekta: Marzena Pawłowska
Konsultacje: Adam Maciej Matlakowski
Scenografia i opracowanie graficzne: Lotne Studio / Barbara Sługocka, Julia Wróblewska
Wykonanie: Alena Trafimava Artmontage
Partner główny:
Muzeum Tatrzańskie im. Dra T. Chałubińskiego w Zakopanem
Partnerzy:
Główna Biblioteka Lekarska w Warszawie
Zespół Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem
Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku
Dom Spotkań z Historią
Patronat honorowy:
Marszałek Województwa Mazowieckiego – Adam Struzik
Starosta Grójecki – Krzysztof Ambroziak
Starosta Tatrzański – Andrzej Skupień
Burmistrz Miasta Zakopane – Łukasz Filipowicz
Burmistrz Warki – Tomasz Rawski
Patronat medialny:
Radio Plus Radom
Tygodnik Podhalański
24tp.pl
Ściana Tatr
Muzeum dziękuje artystce z Zakopanego – Monice Stanisławskiej-Pitoń za namalowanie na wernisaż portretu Władysława Matlakowskiego. Podziękowania kierujemy również do Pana Andrzeja Skupnia z Zakopanego – działacza Związku Podhalan w Zakopanem oraz właściciela Hurtowni Brutal za przekazanie na wernisaż oscypków. Dziękujemy Państwu Hannie i Sławomirowi Dudojć oraz Państwu Angelice i Jarosławowi Nowociel za pomoc w organizacji wernisażu.
Wystawa dofinansowana ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz samorządu Miasta i Gminy Warka.
Info. Muzeum im. K. Pułaskiego w Warce
Fot. Matusz Marek
