Jak wyglądały pierwsze dni odrodzonej Polski? Z jakimi wyzwaniami musieli zmierzyć się Polacy w 1918 roku i jak przebiegało przejmowanie władzy po latach zaborów? O tych zagadnieniach będzie mowa podczas kolejnego spotkania z cyklu „Zrozumieć Historię”, organizowanego przez Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce.
Spotkanie zatytułowane „Pierwsze dni niepodległości – polski patchwork – czego nie ma w podręcznikach” odbędzie się 19 listopada 2026 roku o godz. 17.00 w Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce. Gościem wydarzenia będzie prof. dr hab. Grzegorz Nowik – historyk, profesor Instytutu Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk oraz zastępca dyrektora ds. naukowych Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku.
Prelegent od lat zajmuje się historią najnowszą Polski, ze szczególnym uwzględnieniem myśli politycznej, wojskowości, wojny polsko-bolszewickiej oraz dziejów harcerstwa. Jest autorem licznych publikacji naukowych i popularnonaukowych, a także edycji źródłowych poświęconych m.in. wojnie polsko-bolszewickiej i Powstaniu Warszawskiemu. Od 1995 roku uczestniczy w pracach zespołu przygotowującego publikacje dokumentów dotyczących wojny polsko-bolszewickiej lat 1918–1920.
W swojej karierze naukowej i zawodowej pełnił wiele ważnych funkcji. Był redaktorem naczelnym „Przeglądu Historyczno-Wojskowego”, wicedyrektorem Wojskowego Biura Badań Historycznych, a także kierował pracami związanymi z upowszechnianiem tradycji oraz symboliką wojskową w Ministerstwie Obrony Narodowej. Wieloletnie doświadczenie badawcze i popularyzatorskie sprawia, że potrafi przybliżać historię zarówno w oparciu o dokumenty, jak i mniej znane wydarzenia oraz konteksty. Jest również członkiem Rady Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce. Za swoje osiągnięcia został uhonorowany m.in. nagrodami im. Jerzego Łojka oraz KLIO.
Listopadowe spotkanie będzie okazją do spojrzenia na odzyskanie przez Polskę niepodległości z szerszej perspektywy. Rok 1918 nie przyniósł bowiem natychmiastowego uporządkowania sytuacji politycznej i militarnej. Odrodzone państwo powstawało z ziem należących wcześniej do trzech zaborów, różniących się pod względem administracyjnym, prawnym, gospodarczym i społecznym. Niepodległość była dopiero początkiem trudnego procesu jednoczenia kraju i budowania jego struktur.
Prof. Grzegorz Nowik przybliży polskie dążenia niepodległościowe, sytuację polityczną i wojskową u schyłku I wojny światowej oraz wydarzenia pierwszych dni wolności. Opowie o przejmowaniu władzy przez Polaków, działaniach podejmowanych w różnych częściach kraju i wyzwaniach, przed którymi stanęło młode państwo. Nie zabraknie również mniej znanych faktów i wątków, które pozwalają lepiej zrozumieć złożoność procesu odradzania się Rzeczypospolitej.
Cykl „Zrozumieć Historię” to propozycja dla wszystkich, którzy chcą poznawać przeszłość nie tylko przez pryzmat dat i podręcznikowych wydarzeń, lecz także poprzez kontekst, źródła historyczne i indywidualne losy ludzi. Kolejne spotkanie będzie okazją do odkrycia, jak wiele różnych doświadczeń i inicjatyw złożyło się na odzyskanie niepodległości przez Polskę.
Zapraszamy na VII spotkanie z cyklu „Zrozumieć Historię”!
Termin: 19 listopada 2026 r. (czwartek), godz. 17.00
Miejsce: Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce
Wstęp: wolny
